صفحه اصلی / گل و گیاه / گل های آپارتمانی / آلوکازیا (بابا آدم/فیل گوش)

آلوکازیا (بابا آدم/فیل گوش)

آلوکازیا (بابا آدم/فیل گوش) :

نام علمی : Alocasiaspp

نام لاتین :Kris plant – Elephant’s Ear

خانواده :Araceae

منشا:جنوب شرق آسیا

 

بابا آدم گیاهی است بومی مناطق استوایی و نیمه استوایی با برگهای گاه بزرگ به شکل گوش فیل و گاه برگ های کوچک تر به شکل قلب یا کمان همچنین برگها ساده و یا دارای نوارهای سبزو سبز روشن با هم میباشد. گیاهی است از خانواده آراسه که این خانواده گیاهان غده ای و پیازی و ریزوم دار و دایمی با برگهای پهن را تشکیل میدهد.آلوکازیا اندازه ی برگ خود را نسبت به نور تنظیم میکند هرچه نور بیشتر باشد اندازه کوچکتر و هرچه نور اندازه بزرگتر میشود.این گیاه به رطوبت زیادی نیاز دارد و در هوای مرطوب رشد و اندازه ی آن سریع تر خواهد بود همچنین این گیاه برای داخل تراریوم گیاه مناسبی است. این گیاه مصارف دارویی فراوانی دارد و در ساقه ی آن بلورهای اکسالات کلسیم موجود است که درصورت مصرف نادرست آن باعث لالی موقت و مشکلات تنفسی میشود ولی قبل از مصرف جوشاندن آن و یا خوردن میوه های اسیدی مثل تمبرهندی در خنثی کردن آن کمک میکند.

 

آلوکازیا سرعت رشد نسبتا سریعی دارد و ارتفاع آنان (در انواع مختلف) بین ۶۰ سانتیمتر الی ۳ متر متغیر است و فضا را نیز از ۳۰ سانتیمتر الی ۳ متر بر روی زمین می‌توانند اشغال کنند. طول برگها در انواع مختف این گیاه از ۲۰ سانتیمتر تا ۹۰ سانتیمتر متغیر است . دمبرگ نیز ۲۰ تا ۹۰ سانتیمتر طول دارد.

برخی از انواع این گیاه بیش از دیگر نمونه های آن (بخصوص انواع دورگه آن همانند A X amasonica)به دلیل اندازه بزرگ برگها و دمبرگ به عنوان گیاهانی گلدانی و زینتی مورد توجه و استفاده قرار گرفته اند. به این نمونه ها معمولا آلوکازیای آمازونی گفته می شود که برگهایی نسبتا تیره با حاشیه هایی مواج دارند و رگبرگها کمی روشن تر از متن برگ هستند .

در گیاه آلوکازیا در صورت بهینه بودن شرایط محیطی اندازه برگها می تواند به طول بیش از یک متر نیز رشد کنند و در برخی از گونه های این گیاه، رگبرگها برجسته بوده و نمای زیبایی به برگ می دهند و در برخی از انواع آن حتی لکه هایی به رنگ سبز کمرنگ یا شیری رنگ در پهنه برگ مشاهده می شود.

گلهای این گیاه سبز-کرم رنگ هستند و عضو سفید – کرم رنگی که در اطراف گل قرار می‌گیرد و جلب توجه می کند در واقع چمچه (spathe) است. چمچمه عضوی برگ مانند است که گل یا گل آذین را در بر می‌گیرد. فصل گلدهی گیاه آلوکازیا در بهار و یا تابستان است.

این گیاه ساقه های زیرزمینی Rhizome ریشه های غده ای Tuberous roots دارند وهر ساقه های زیرزمینی چندین برگ تولید می کند. مصرف تمامی قسمتهای گونه‌هایی که به شکل معمول به عنوان گیاه زینتی در خانه ها نگهداری می شوند سمی هستند (بخصوص آلوکازیای آمازونی) و می تواند موجب تورم و بی حس شدن دهان و زبان و اعضا تنفسی بدن و در نهایت مرگ شود.

تصویر فوق: ریزوم نوعی ساقه زیرزمینی است و برگها از آن تولید می شوند .

جالب توجه است که یکی از گونه ای این گیاه یعنیAlocasiaCalidoraبا نامpersian palm(نخل ایرانی) شناخته می شود.

 

تصویر فوق: سمت راستA.amazonicaکه از جمله متداولترین انواع آلوکازیا است و سمت چپAlocasiaCalidoraکه با نام نخل ایرانی نیز در کشورهای غربی شناخته می‌شود.

 

زمان گلدهی:در بهار و یا تابستان است.

 

نور مورد نیاز:به مکانی پرنور و روشن نیاز دارد اما تابش مستقیم آفتاب بخصوص در روزهای گرم سال موجب سوختگی نوک و حاشیه برگها و بروز لکه های سوخته برروی پهنه برگ خواهد شد. بنابراین گیاه خود را به دور از تابش نور مستقیم آفتاب قرار دهید.

دما: بهترین دما برای رشد این گیاه ۲۴-۱۸ درجه سانتیگراد است . به هوای سرد حساس هستند و در گرمای زیاد بخصوص اگر رطوبت میحط نیز کم باشد برگها چروکیده و جمع می شوند. اگر دما به زیر ۱۵ درجه نزول کند مشکلاتی برای گیاه ایجاد می شود.به عنوان مثال برگها به همراه دمبرگ پژمرده شده و از بین می روند. با رسیدن دما به ۷ درجه سانتیگراد تمامی قسمت هوایی از بین می رود و قسمت زیرزمینی به خواب فرو می رود اما از بین نمی‌رود و مجدد با گرم شدن هوا و دریافت رطوبت مناسب،فعالیت خود را آغاز کرده و برگهای جدید تولید می کند اما با نزول دما به زیر ۷ درجه، قسمتهای زیرزمینی نیز از بین خواهد رفت.

 

آبیاری:خاک این گیاه همواره باید از رطوبت برخوردار باشد البته این به معنی خیس و گل آلود شدن خاک نیست. خیس ماندن بیش از اندازه خاک موجب زرد شدن برگها و ریزش آنان خواهد شد. برای آبیاری به سطح خاک توجه کنید زمانی که متوجه شدید خاک در حال از دست دادن رطوبت است گیاه را آبیاری کنید. با فرارسیدن فصل سرد و با توجه به کاهش نیاز گیاه، لازم است که آبیاری را کاهش دهید و فواصل آبیاری را افزایش دهید.

رطوبت:یکی از موارد مهم در پرورش این گیاه افزایش رطوبت هوا است که در چنین شرایطی گیاه رشد بهتری خواهد داشت. کمی رطوبت محیط یکی از دلایل چروکیدگی و جمع شدن و خشکیدگی حاشیه و نوک برگهای این گیاه است بخصوص اینکه این گیاه برگهای بزرگی دارد و تبخیر آب از سطح آن به میزان نسبتا زیادی انجام می شود. بنابراین روزانه گیاه را با آب بدون املاح، غبارپاشی کنید و یا از روش زیر جزیره استفاده کنید تا رطوبت مورد نیاز برگسار تامین شود.

 

خاک مناسب:به خاکی سبک با زهکش خوب نیاز دارد تا آب را در خود نگه ندارد. بنابراین استفاده از پیت موس، پرلایت و خاک برگ در مخلوط خاکی این گیاه توصیه شده است . در صورت سنگین بودن خاک و عدم خروج زه آب، ساقه های زیرزمینی این گیاه (ریزوم ) خواهند پوسید و گیاه از بین می روند.

 

نکته:گلدانهای سفالی برای رشد این گیاه بهتر هستند زیرا تخلخل موجود بر روی دیواره گلدانهای سفالی موجب تهویه بهتر مخلوط خاک و تنفس بیشتر ریشه ها و ساقه های زیرزمینی این گیاه خواهد شد.

 

تغذیه:گیاهان چند ساله که قامت بزرگی دارند در طی فصل رشد نیاز به کوددهی دارند بنابراین از کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی هر دو تا سه هفته یکبار در طی بهار و تابستان استفاده کنید اما در طی فصول سرد سال بهتر است که کوددهی را قطع کنید. گلدانهای سفالی برای رشد این گیاه بهتر هستند زیرا تخلخل موجود بر روی دیواره گلدانهای سفالی موجب تهویه بهتر مخلوط خاک و تنفس بیشتر ریشه ها و ساقه های زیرزمینی این گیاه خواهد شد.

تکثیر:این گیاه با سه روش تقسیم ریزوم، پاجوش و کاشت بذر تکثیر می یابد.

۱- تقسیم ریزوم : اکثر این گیاهان باتقسیم ریزوم تکثیر می شوند. بعد از فصل استراحت گیاه یعنی در بهار و هنگام تعویض گلدان می‌توان ریزوم را از خاک درآورد، تقسیم کرد و در گلدانهایی مستقل به شکل جداگانه کاشت. ریزومها را می توان در طی فصول سرد سال در انبار نیز نگهداشت . بعد از بیرون آوردن ریزومها می توان به مدت یک روز آنها را در مکانی خنک و خشک و به دور از نور آفتاب قرار داد تا رطوبت اضافه خود را از دست دهند. سپس در طی ماه های سرد سال ریزوم را در میان خاکی که کمی مرطوب است و در مکانی تاریک و خنک قرار داد تا زمان مناسب کاشت این گیاه در فصل بهار فرا رسد. همچنین گاهی نمی توان به دلیل بزرگ بودن گیاه، تمامی آن را از گلدان در آورد و ریزومها را جدا کرد و از آنان استفاده کرد. در این موارد نیز راه حلی وجود دارد زیرا از آنجایی که ساقه های زیرزمینی در تمامی قسمتهای گلدان وجود دارند و می توان به شکلی دیگر به آنها دسترسی پیدا کرد. بدین صورت که می توان گودالی کوچک را در کنار گلدان حفر کرد. فقط توجه داشته باشید که فاصله این گودال از تنه اصلی گیاه حداقل ۳۰ سانتیمتر باشد تا به ریشه های گیاه آسیب وارد نشود. به آهستگی و با احتیاط تمام و به تدریج خاک را بیرون آورید تا احتمال وارد شدن آسیب به ریشه و ریزومهای گیاه به حداقل برسد. اطراف ریزوم مورد نظر را به آهستگی از خاک پاک کنید و با وسیله ای تیز آن را از ناحیه اتصال به دیگر ریزومها جدا کنید. اکنون می توانید این قطعه ریزوم را در گلدانی به شکل مستقل بکارید. ریزوم را به شکل افقی در گلدان جدید قرار دهید و خاک را به شکلی بر روی آن بریزید که روی آن کاملا پوشانده شود. سپس به آن آب دهید تا رشد و فعالیت آن تحریک شود.

۲- پاجوش : به دلیل فعالیت ساقه های زیرزمینی، از کنار گیاه مادری نیز پاجوشهایی شکل می گیرند که می توان با کمکروش تقیسمدر طی فصل بهار و یا اوایل تابستان، این پاجوشها را از گیاه ماردی جدا کرد. بدین صورت که بعد از بیرون آوردن گیاه از گلدان، ابتدا خاک اطراف ساقه های زیرزمینی و ریشه ها را تا جایی که امکان دارد تمیز می کنیم و سپس از نواحی که ضخامت کمتری دارند، ریشه ها و ساقه های زیزمینی را از یکدیگر جدا می کنیم و برای اینکار می توان از وسیله ای تیز همانند قیچی یا چاقوی باغبانی نیز استفاده کرد تا نواحی برش تیز و تمیز باشد. زمانی که قسمتهای جدا شده را خواستید در گلدانهای جدید بکارید، تا همان عمقی که قبلا در خاک بوده اند، آنان را در خاک قرار دهید. کاشت سطحی تر و یا کاشت عمیق تر موجب رشد نامناسب گیاه در آینده خواهد شد. البته اگر گیاه آنقدر بزرگ شده است که نمی توان تمامی آنرا از گلدان در آورد می توان پاجوشها را با حفر یک گودال از کنار گلدان از کنار گیاه مادری جدا کرد. در زمان حفر گودال و جدا سازی پاجوشها، فاصله ۳۰ – ۲۰ سانیمتری را از تنه اصلی رعایت کرد تا به ریشه های گیاه مادری آسیب وارد نشود.

تصویر فوق: با شکل گیری گیاهان جوان در کنار هم، توده ای انبوه شکل می گیرد که می توان با روش تقسیم آنان را از یکدیگر جدا کرد و به عنوان گیاهی مستقل در گلدانی جداگانه کاشت.

۳- کاشت بذر : در صورت گلدهی گیاه و شکل گیری بذرها نیز می توان ازبذربرای تکثیر این گیاه استفاده کرد. اگر بذرها به شکل تازه کاشته شوند احتمال جوانه زنی آنان بیشتر است.البته قبل از کاشت می بایست که گوشت قرمز رنگ اطراف بذر را حذف کرد تا جوانه زنی آنان راحت تر صورت گیرد. برای کاشت بذر می توان از مخلوط مساوی پیت و پرلایت استفاده کرد و دمای ۲۵-۲۰ درجه سانتیگراد برای جوانه زنی بذر بهترین است.

 

عوارض و درمان:

برگهای جدید کوچک هستند←یا کمبود تغذیه ی مصنوعی است یا باید گلدان را تعویض کنید.

گیاه خود را انداخته←تشنگی مفرط عامل آن است گلدان را برای مدت ۳۰ دقیقه داخل آب قرار دهید.میتواند از گرما یا سرما نیز باشد.

زخم های سفید پنبه ای شکل روی برگها و قاعده آنها مشاهده میگردد←حشره آفت عامل آن است گیاه را هر ۱۴ روز یکبار با سم حشره کش نفوذی سمپاشی کنید.

لکه های سوخته روی برگها است←درآفتاب غبارپاشی نموده اید اگرچه گیاه به غبارپاشی نیاز دارد ولی بهترین موقع آن صبح و عصر در سایه است.

برگها زرد شده و میریزد←آبیاری بیش از اندازه است زهکشی را بازدید کنید.

برگها رنگ پریده و شفاف هستند←یا نور زیاد است یا به تغذیه مصنوعی نیاز دارد.

برگها میریزد←مشکل از نور کم میباشد نور را بیشتر کنید.

برگهاقهوه ای رنگ و شکننده شده اند←هوا گرم و خشک است گیاه را به محل خنک تری منتقل نمایید

برگهای خشک را حذف کنید و دفعات آبیاری و غبارپاشی را زیاد کنید.

برگها زرد و سطح زیر آن مملو از تار عنکبوت است←عامل آن کنه قرمز است کنه معمولا به علت خشکی به گیاه حمله میکند با غلظت پایین سم پاشی کنید.

نوک برگها قهوه ای رنگ شده←گیاه تشنه است فورا آبیاری کنید.

برگ ها کوچک می ماند و پهن تر نمی شوند←هرچه رطوبت بیشتر باشد برگها هم پهن تر می شوند رطوبت کم باعث می شود برگها کوچک بماند پس زیر گلدانی را پر کنید و غبارپاشی روزانه را افزایش دهید!(البته اگر تغذیه مناسب بوده!)

روی برگها نقطه های قهوه ای با حاشیه ی زرد رنگ ایجاد شده←بیشتر به دلیل آبیاری زیاد میباشد ولی نور و رطوبت کم و نزول ناگهانی دما هم تاثیر گذار هستند.

 

گرد آورنده : مهندس فائزه صابر

کانال تلگرام جادوی گیاه :  https://t.me/jadooye_giah

صفحه اینستاگرام جادوی گیاه : https://www.instagram.com/jadooye_giah

 

درباره فائزه صابر

این مطالب را نیز ببینید!

آشنایی با گل “بگونیا عروس”

آشنایی با گل بگونیا عروس :   نام علمی : Begonia Semperflorens نام لاتین : …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.